logo
  • slider
  • slider
  • slider
  • slider

Nét đẹp đồng muối Sa Huỳnh

Quảng Ngãi được biết đến với vẻ đẹp của đảo Lý Sơn và đặc sản nơi đây có tỏi, ngoài ra còn có một đặc sản khác đó là muối của vùng đất Sa Huỳnh.
Quảng Ngãi là một tỉnh ven biển nằm ở vùng Duyên Hải Nam Trung Bộ, nước ta. Đây là vùng đất có bề dày lịch sử với nền văn hóa lâu đời như khu du lịch văn hoá Sa Huỳnh, dấu vết văn hoá cổ xưa như thành cổ Châu Sa, Gò Vàng…, có di tích lịch sử Ba Tơ, Sơn Mỹ, Ba Gia, Trà Bồng, Vạn Tường, nhiều cảnh đẹp như Thiên Ấn Niêm Hà, Thiên Bút Phê Vân, Thạch Bích Tà Dương, Cổ Luỹ Cô Thôn, Nước Trong – Ca Đam…, nhiều bãi biển như Mỹ Khê, Sa Huỳnh,… những tiềm năng trên là điều kiện để phát triển du lịch nghỉ dưỡng với nhiều loại hình, sản phẩm du lịch đa dạng. Nơi đây dần trờ thành một trung tâm du lịch lớn của mình trung. Ngoài những thắng cảnh trên, Quảng Ngãi còn là nơi sản sinh ra nhiều sản phẩm nổi tiếng mà hôm nay chúng tôi muốn giới thiệu với các bạn đó là muối Sa Huỳnh của đồng muối Sa Huỳnh.
 
đồng muối sa huỳnh
Đồng muối Sa Huỳnh, Quảng Ngãi.

Sa Huỳnh là nơi được biết đến với di chỉ khảo cổ học quan trọng, đặc biệt là cánh đồng muối nằm cạnh Quốc lộ 1A, nơi sự yên bình của miền Trung được khắc họa dưới góc nhìn đầy "chịu thương chịu khó" của diêm dân. Đồng muối Sa Huỳnh nổi tiếng là vựa muối lớn và quan trọng ở miền Trung, thuộc xã Phổ Thạnh, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi. Từ tháng 3 đến tháng 8 dương lịch hàng năm, bà con diêm dân nơi đây tất bật trên đồng làm nên hạt muối Sa Huỳnh chất lượng. Khung cảnh những ruộng muối Sa Huỳnh nối tiếp nhau như mặt gương khổng lồ phản chiếu ánh mặt trời rực rỡ, điểm xuyến vô số những đụn muối trắng tinh, cùng những đôi gánh tần tảo của diêm dân... tất cả tạo nên một bức tranh bình dị mà đặc sắc. 

>>> Xem thêm: Đảo Lý Sơn Quảng Ngãi.
 

Làng muối Sa Huỳnh.


Cánh đồng muối Sa Huỳnh được hình thành từ thế kỷ 19, trải qua hơn 100 năm tồn tại đã được người dân phát triển thành một làng nghề truyền thống, với giá trị không hề thua kém những làng nghề muối nổi tiếng khác của miền Trung như Cà Ná hay Hòn Khói.
 
đồng muối sa huỳnh
Những người dân nơi đây sống bằng nghề làm muối.

Hiện nay làng muối Sa Huỳnh có khoảng gần 600 hộ diêm dân theo nghề làm muối, cho sản lượng bình quân hàng năm đạt 8000 - 9000 tấn, đóng góp nhiều cho kinh tế địa phương cũng như cải thiện đáng kể cuộc sống. Từ một làng chài nghèo năm xưa, nay Sa Huỳnh đã phát triển thành một thị tứ nhỏ xinh với cảnh quan vô cùng hữu tình, những nếp nhà ẩn mình dưới hàng dương thiết tha hay hàng dừa thơ mộng quanh năm vi vút gió. Thu nhập của người dân nơi đây chủ yếu dựa vào cánh đồng muối Sa Huỳnh này.

Nghề muối là nghề khá nặng nhọc, chủ yếu làm việc ngoài đồng với cái nắng miền Trung rát bỏng, vậy mà phần nhiều người lao động ở đây là phụ nữ. Công việc làm muối vẫn chủ yếu làm thủ công. Với quy trình làm muối của người dân nơi đây là lấy nước biển từ kênh, mương cho vào bọng chứa, rồi đưa vào ruộng. Nước vào ruộng đã được chuẩn bị sẵn thì phải chờ có nắng để đủ độ kết tinh mới tạo thành muối”.

Với sự giúp đỡ của nhà nước, người dân làng muối Sa Huỳnh đã mạnh dạn đầu tư hàng tỉ đồng để ứng dụng mô hình sản xuất mới. Gần 7 km đê ngăn mặn được xây dựng, gần 1/3 diện tích cánh đồng muối đã được tráng bê tông và trải giấy bạc, nhờ đó, chất lượng hạt muối ở Sa Huỳnh rất tốt, hạt muối  trắng, kết tinh rắn chắc, được người tiêu  dùng ưa chuộng. Muối ở Sa Huỳnh được sử dụng trong công nghiệp chế biến thủy sản và phục vụ đời sống nên được thị trường tiêu thụ muối ngày càng mở rộng ra khắp khu vực miền Trung và Tây Nguyên. Sa Huỳnh ngày nay là 1 trong 3 vựa muối lớn nhất cả nước. 
 
đòng muối sa hunhf
Những hạt muối trắng tinh được làm ra.

Những năm gần đây, khách du lịch cũng đã tìm đến với biển Sa Huỳnh. Tuy cơ sở vật chất cho du lịch chưa nhiều, nhưng đã  xuất hiện những nhà hàng, nhà nghỉ cùng hệ thống các cửa hàng phục vụ du lịch. Từ một làng chài nghèo nàn và hoang sơ, Sa Huỳnh ngày nay đã trở thành một thị tứ nhỏ xinh, nằm ẩn mình dưới hàng dương rủ bóng.  Khách du lịch tới đây sẽ có dịp nghỉ ngơi bên những bãi biển tuyệt đẹp còn giữ nguyên vẻ nguyên sơ. Du khách cũng sẽ có dịp thăm cánh đồng muối, trải nghiệm cuộc sống của người dân làng muối, làng biển và nhất là thưởng thức những đặc sản ở vùng biển nơi đây.

>>> Tham khảo: Tỏi Lý Sơn vua của các loại tỏi.


Nghề muối Sa Huỳnh.


Tồn tại hơn 100 năm qua, với nhiều thăng trầm do những lý do khác nhau. Đây vẫn là một trong những nơi sản xuất muối lớn nhất Việt Nam. Muối Sa Huỳnh có vị ngọt. Vị ngọt hậu sau cái mặn đậm đà của sự kết tinh từ biển - nắng - đất - gió rất khác biệt với các loại muối khác. Muối Sa Huỳnh loại muối ngon, tự nhiên, không hóa chất, không qua xử lý tẩy trắng nên còn nguyên khoáng chất. Loại muối hầm đều được làm hoàn toàn bằng phương pháp thủ công, đảm bảo 100% là hầm, không pha trộn với bất kỳ hoá chất, bột trắng nào. Muối Sa Huỳnh chất lượng tốt, không chát. Đặc biệt là muối không bạt do đó không bị tanh.
 
dồng muối sa huỳnh
Với sự khổ cực của người dân.

Muối Sa Huỳnh có 4 loại: Muối hột, muối hầm, muối bọt hột và muối bọt hầm. Các loại muối này có gì khác nhau?

Muối hột theo như mọi người vẫn gọi là muối biển, là muối nguyên hạt, nguyên chất từ ruộng muối. Muối hột dùng để làm gia vị, ướp thức ăn, ngâm hoa quả, làm đẹp.

Muối hầm là muối được hầm ra từ muối hột, nung muối hột dưới nhiệt độ cao để các hạt muối bung ra thành các hạt li ti gọi là muối hầm. Muối hầm chủ yếu dùng làm gia vị nêm nấu, chấm hoa quả, muối mè.

Muối bọt hột và muối bọt hầm tương tự như muối hột và muối hầm, có điều muối bọt là muối được lấy từ lớp trên của ruộng muối, hưởng tính dương cao vì được hấp thụ ánh sáng mặt trời nhiều nhất, hạt muối bọt hột trắng và cứng hơn so với muối hột, rất thích hợp cho người ăn thực dưỡng, cân bằng âm dương.

Trước đây, do những biến động của cuộc sống nên có dạo làng muối Sa Huỳnh được ví von là “làng muối đắng”, bởi công sức mà diêm dân bỏ ra cho đồng muối trở nên uổng phí, cuộc sống nhọc nhằn. Mặt khác, do giá thành muối không ổn định, và muối Sa Huỳnh vẫn chưa có thương hiệu nên gây nhiều khó khăn cho diêm dân.

>>> Bấm xem: Cầu Trà Khúc.

 
dồng muối sa huỳnh
Đồng muối Sa Huỳnh bị bỏ hoang.

Kể từ sau khi được Cục sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu “Muối Sa Huỳnh” vào ngày 17/9/2011, những diêm dân ở làng muối Sa Huỳnh đã mạnh dạn đầu tư và đạt nhiều tiến bộ trong việc áp dụng mô hình sản xuất muối theo phương pháp mới - làm muối trên nền lót bạt hay nền xi măng, thay vì trên nền đất như trước kia. Với phương pháp mới này, tạp chất đất cát lẫn trong muối Sa Huỳnh giảm trên 95%, sản lượng muối đạt trên 50 tấn/ha (tăng từ 17 - 20 tấn/ha) và giá bán tăng từ 20 - 30% so với muối sản xuất theo lối truyền thống. Đó là chưa kể thời gian một vụ mùa làm muối được giảm hơn một nửa, và rút ngắn thời gian kết tinh muối.

Hiện nay, trước tình hình giá muối rớt giá người dân xã Phổ Thạnh đồng loạt bỏ ruộng đi làm thuê mưu sinh, làm cho diện tích ruộng muối bỏ hoang tăng lên, nếu tình trạng này kéo dài thì sau vài năm nữa thương hiệu muối Sa Huỳnh -  niềm tự hào của người dân Quảng Ngãi có thêt bị xóa sổ. Cần lắm sự giúp đỡ của chính phủ địa phương, nhà nước và người dân cả nước hãy cùng chung tay giúp đỡ thương hiệu muối mang đậm nét văn hóa cổ xưa của người Việt để con em chúng ta sau này còn biết đến một nền văn hóa lâu đời đó là nền văn hóa Sa Huỳnh.
Len dau trang